As per the guidelines of the Honourable Supreme Court, the Assam Higher Secondary Education Council (AHSEC) introduced a new subject, Environmental Studies, for Higher Secondary First Year students from the academic session 2012–13. The main objective behind this introduction is to create environmental awareness and develop interest among students regarding environmental protection and sustainable living. In this article we have provided the AHSEC Class 11 Environmental Education Notes for the benefit of Class 11 students.
Syllabus on Environmental Education(For Class XI)
Marks Distribution (Full Marks: 50)
| Section / Unit | Marks |
|---|---|
| Total Marks in Theory (Written Exam) | 40 |
| Unit–I : Environmental Education | 20 |
| Unit–II : Disaster Management | 10 |
| Unit–III : Road Safety | 10 |
| Marks in Project | 10 |
| Grand Total | 50 |
Chapters included in EVS for Class 11 in Assamese:
- পৰিৱেশৰ বিষয়ে মৌলিক ধাৰণা
- বাস্তৱ্য় বিদ্য়া সম্পৰ্কীয় ধাৰণা
- জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য় আৰু ইয়াৰ সংৰক্ষণ
- প্ৰাকৃতিক সম্পদ
- পৰিৱেশ প্ৰদূষণ
- সামাজিক বিষয়সমূহ আৰু পৰিৱেশ
- দায়িত্ব আৰু সাৱধানতা
- পথ সুৰক্ষা
Download Environmental Education Books in PDF
| Subject | Book Name | Medium | Link |
|---|---|---|---|
| Environmental Education | পৰিৱেশ শিক্ষা | Assamese | Download |
| Environmental Education | পৰিৱেশ শিক্ষা | Bengali | Download |
| Environmental Education | Paribesh Sikhsa | Bodo | Download |
| Environmental Education | Environmental Education | English | Download |
Environmental Education – Some Important Questions & Answers:
Unit–I : Environmental Education
1. What is environment? (পৰিবেশ বুলি কি বুজা যায়?)
Answer (উত্তৰ): পৰিবেশ (Environment) হৈছে সকলো জীৱ (জৈৱিক) আৰু নিৰ্জীৱ (অজৈৱিক) উপাদানৰ সমষ্টি যি মানুহসহ সকলো জীৱৰ জীৱনক প্ৰভাৱিত কৰে।
2. What are the different components of the environment? (পৰিবেশৰ বিভিন্ন উপাদান কি কি?)
Answer (উত্তৰ): পৰিবেশৰ দুটা মুখ্য উপাদান—
- জৈৱিক উপাদান: উদ্ভিদ, জীৱ-জন্তু, জীৱাণু আদি।
- অজৈৱিক উপাদান: বায়ু, পানি, মাটি, তাপ, খনিজ, আলোক আদি।
3. What are the different segments of the environment? (পৰিবেশ কিমান ভাগত বিভক্ত?)
Answer (উত্তৰ): পৰিবেশৰ মুখ্য ভাগ চাৰিটা—
- Atmosphere (বায়ুমণ্ডল)
- Hydrosphere (জলমণ্ডল)
- Lithosphere (ভূমণ্ডল)
- Biosphere (জীবমণ্ডল)
4. Mention the major components of the atmosphere. (বায়ুমণ্ডলৰ মুখ্য উপাদানসমূহ কি?)
Answer (উত্তৰ):
- নাইট্ৰ’জেন — ৭৮%
- অক্সিজেন — ২১%
- আৰ্গন — ০.৯৩%
- কাৰ্বন ডাইঅক্সাইড — ০.০৩%
- জলীয় বাষ্প, ধূলিকণিকা আৰু আন গেছসমূহ
5. What is the role of ozone present in the stratosphere? (স্ট্ৰেট’ছফিয়াৰত থকা অ‘জনৰ ভূমিকা কি?)
Answer (উত্তৰ): স্ট্ৰেট’ছফিয়াৰৰ অ’জন স্তৰে সূৰ্যৰ ক্ষতিকাৰক অতিবেগুনি (UV) ৰশ্মি শোষণ কৰে।
ই চালৰ ৰোগ, চকুৰ ছানি, ডিএনএ-ক্ষতি আদি পৰা পৃথিবীৰ জীৱক সুৰক্ষা দিয়ে।
6. What do you mean by environmental education? (পৰিবেশ শিক্ষা বুলি কি কোৱা হয়?)
Answer (উত্তৰ): পৰিবেশ শিক্ষা হৈছে— মানুহক পৰিবেশ, প্ৰদূষণ, সম্পদ সংৰক্ষণ আদি বিষয়ে জ্ঞান, মনোভাৱ, দক্ষতা আৰু দায়িত্ববোধ গঢ়ি তুলাৰ শিক্ষা।
7. What are the broad guidelines of environmental education? (পৰিবেশ শিক্ষাৰ মুখ্য দিশসমূহ কি?)
Answer (উত্তৰ):
- পৰিবেশ সমস্যা সম্পৰ্কে সচেতনতা সৃষ্টি
- জ্ঞান প্ৰদান
- ধনাত্মক মনোভাৱ বিকাশ
- সমস্যা সমাধানৰ দক্ষতা গঢ়ি তোলা
- পৰিবেশ সংৰক্ষণত সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ উৎসাহ
- সম্পদৰ কাৰিকৰী ব্যৱহাৰ নিশ্চিতকৰণ
8. Mention the basic principles of environmental education. (পৰিবেশ শিক্ষাৰ মুল নীতি কি?)
Answer (উত্তৰ):
- সচেতনতা
- জ্ঞান অর্জন
- মনোভাৱ গঠন
- দক্ষতা বিকাশ
- অংশগ্ৰহণ
- কাৰিকৰী বিকাশ
9. Discuss the multidisciplinary nature of environmental education. (পৰিবেশ শিক্ষাৰ বহুমুখী প্ৰকৃতি ব্যাখ্যা কৰ।)
Answer (উত্তৰ):
পৰিবেশ শিক্ষা বহু-বিষয়ৰ সমন্বয়ে গঠিত—
- জীৱবিজ্ঞান: উদ্ভিদ, জন্তু, জীৱ
- ৰসায়ন বিজ্ঞান: বায়ু, পানি, মাটিৰ গঠন
- পদাৰ্থ বিজ্ঞান: শক্তি, প্ৰদূষণ
- ভৌগোলিক বিজ্ঞান: ভূমিৰূপ আৰু জনসংখ্যা
- অৰ্থনীতি: সম্পদ ব্যৱস্থাপনা
- সমাজবিদ্যা: সমাজৰ পৰিবেশৰ ওপৰত প্ৰভাৱ
- ৰাজনীতি বিজ্ঞান: পৰিবেশ আইন আৰু নীতি
একে সমস্যাৰ সমাধান কৰিবলৈ বহুবিধ জ্ঞানৰ প্ৰয়োজন হয়।
10. How does environmental awareness help protect our environment? (পৰিবেশ সচেতনতা কেনেকৈ পৰিবেশ ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰে?)
Answer (উত্তৰ):
পৰিবেশ সচেতনতা—
- প্ৰদূষণৰ কাৰণ-বুজাবুজি সৃষ্টি কৰে।
- বন, পানি, মাটি সংৰক্ষণ উৎসাহিত কৰে।
- প্লাষ্টিক কম ব্যৱহাৰ আৰু আবর্জনা নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰচাৰ কৰে।
- গছ লোৱা, নদী-পাৰ চাফা অভিযান আদি চৰ্চাত অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰে।
- সু-স্বাস্থ্য আৰুকাৰিকৰী জীৱনধাৰা গঢ়ি তোলে।
- পৰিবেশ আইন সমৰ্থন আৰু পালন কৰাত সহায় কৰে।
Download Previous Year Question Paper in PDF
| Subject | Year | Download Link |
|---|---|---|
| EVS | 2025 | Click Here |
| EVS | 2024 | Click Here |
| EVS | 2020 | Click Here |