The AHSEC Class 11 Environmental Education Question Paper for 2025 has been made available here. You can download the PDF of the AHSEC HS 1st Year Environmental Education Paper from here to assist in your exam preparation. This previous year question paper for the Assam HS 1st Year pertains to the Environmental Education subject and includes actual questions that were posed in past examinations.
The AHSEC Class 11 Environmental Education Question Paper for 2025 With Answer:
| EXAMINATION YEAR | 2025 |
|---|---|
| Subject | Environmental Education |
| Full Marks | 40 |
| Pass Marks | 12 |
| Time | 3 Hours |
১) (a) চমুকৈ উত্তৰ দিয়া (যিকোনো পাঁচটা) (১×৫ = ৫)
(i) কোন বছৰৰ পৰা পৰিৱেশ (সুৰক্ষা) আইন বলবৎ হৈছে?
উত্তৰ : ১৯৮৬ চনত
(ii) পৰিৱেশ তন্ত্ৰত সৰ্বভোজী প্ৰাণী কি কি?
উত্তৰঃ উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তু উভয়কে খোৱা জীৱ-জন্তু।
(iii) প্ৰজাতি কি?
উত্তৰঃ নিজৰ মাজত বংশবৃদ্ধি কৰিব পৰা একেধৰণৰ জীৱৰ এটা গোট।
(iv) পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠভাগ কিমানখিনি পানীৰে আবৃত?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৭১%।
(v) দুটা সেউজ গৃহ গেছৰ নাম দিয়া।
উত্তৰঃ কাৰ্বন ডাই অক্সাইড আৰু মিথেন।
(b) খালী ঠাই পূৰণ কৰক (যিকোনো তিনিটা) (১×৩ = ৩)
(i) অসমৰ একমাত্ৰ ৰামছাৰ ছাইট হৈছে _______.
উত্তৰঃ দীপৰ বিল।
(ii) প্ৰতি বছৰৰ ______ তাৰিখে বিশ্ব পৰিবেশ দিৱস পালন কৰা হয়।
উত্তৰঃ ৫ জুন
(iii) বায়ুমণ্ডলীয় _____ স্তৰত অ’জন স্তৰ পোৱা যায়।
উত্তৰঃ ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ
(iv) এইডছ _____ ৰ দ্বাৰা হয়।
উত্তৰঃ এইচ আই ভি
(v) ঘূৰ্ণীবতাহ হৈছে ______ দুৰ্যোগ।
উত্তৰঃ প্ৰাকৃতিক
২) চমুকৈ উত্তৰ দিয়া (যিকোনো পাঁচটা) (২×৫ = ১০)
(ক) পৰিৱেশ শিক্ষাৰ তাৎপৰ্যৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ পৰিৱেশ শিক্ষাই মানুহক প্ৰকৃতিৰ সুৰক্ষাৰ গুৰুত্ব বুজিবলৈ সহায় কৰে। ই প্ৰদূষণ, সম্পদ সংৰক্ষণ, আৰু বহনক্ষম জীৱন-যাপনৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰে যাতে পৰিৱেশ ভৱিষ্যতৰ বাবে সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যায়।
(খ) জলবিজ্ঞান চক্ৰ কি?
উত্তৰঃ জলবিজ্ঞান চক্ৰ হ’ল পৃথিৱীত পানীৰ অবিৰত গতি। পানী বাষ্পীভৱন হৈ ঘনীভূতকৰণৰ জৰিয়তে ডাৱৰ গঠন কৰে আৰু বৰষুণ হিচাপে মাটিলৈ ঘূৰি আহে, যাৰ ফলত গ্ৰহটোৰ পানীৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰাখে।
(গ) এক্স চিটু সংৰক্ষণৰ বিষয়ে আপোনাৰ ধাৰণা কি?
উত্তৰঃ Ex situ সংৰক্ষণ মানে বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতিৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থানৰ বাহিৰত সুৰক্ষা দিয়া। ইয়াৰ ভিতৰত চিৰিয়াখানা, বীজৰ পাৰ, একুৰিয়াম, উদ্ভিদ উদ্যান আদি আছে য’ত প্ৰজাতিসমূহ নিৰাপদে সংৰক্ষণ আৰু প্ৰজনন কৰা হয়।
(ঘ) বতৰৰ সংজ্ঞা দিয়া।
উত্তৰঃ বতৰ বোলে কোনো নিৰ্দিষ্ট স্থান আৰু সময়ত বায়ুমণ্ডলৰ হ্ৰস্বম্যাদী অৱস্থাক বুজায়। ইয়াৰ ভিতৰত দৈনিক উষ্ণতা, বৰষুণ, আৰ্দ্ৰতা, ৰ’দ, বতাহৰ পৰিৱৰ্তন আদি অন্তৰ্ভুক্ত।
(ঙ) পৰিৱেশগত পিৰামিড কি?
উত্তৰঃ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ গঠন দেখুওৱা ডায়েগ্ৰামক পৰিৱেশ পিৰামিড বোলে। ই খাদ্য শৃংখলৰ বিভিন্ন ট্ৰফিক স্তৰত থকা জীৱৰ সংখ্যা, জৈৱবস্তু বা শক্তিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
(চ) যান-বাহন প্ৰদূষণৰ ওপৰত লিখা।
উত্তৰঃ যান-বাহনৰ দ্বাৰা নিৰ্গত ধোঁৱা আৰু ক্ষতিকাৰক গেছৰ ফলত যান-বাহন প্ৰদূষণ হয়। ইয়াৰ ফলত বায়ু প্ৰদূষণ, স্বাস্থ্যজনিত সমস্যা, শব্দ প্ৰদূষণ, চহৰত সেউজ গৃহ গেছ বৃদ্ধি পায়।
(ছ) মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগ কেনেকৈ ৰোধ কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ সুৰক্ষাৰ নিয়ম পালন কৰি, প্ৰযুক্তিৰ দায়িত্বশীলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰি, বনাঞ্চল ধ্বংস, অনুচিত আৱৰ্জনা নিষ্কাশন, অসুৰক্ষিত ঔদ্যোগিক পদ্ধতিৰ দৰে ক্ষতিকাৰক কামৰ পৰা আঁতৰি থাকিলে মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগ হ্ৰাস কৰিব পাৰি।
(জ) জল প্ৰদূষণৰ ফলত হোৱা ৰোগৰ নাম দিয়া।
উত্তৰঃ জল প্ৰদূষণৰ ফলত কলেৰা, টাইফয়েড, হেপাটাইটিছ এ, ডায়েৰিয়া আদি কেইবাটাও ৰোগ হয়, যিবোৰ দূষিত খোৱাপানীৰ জৰিয়তে বিয়পি পৰে।
৩) সংজ্ঞা আৰু পাৰ্থক্য লিখা (যিকোনো চাৰিটা) (১+২)×৪ = ১২
(ক) ইন চিটু আৰু এক্স চিটু সংৰক্ষণ
উত্তৰঃ
In situ conservation: এই পদ্ধতিয়ে উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীক নিজৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থানৰ ভিতৰত সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত ইহঁতে প্ৰথমে থকা পৰিৱেশত বৃদ্ধি, জীয়াই থকা আৰু খাপ খুৱাব পাৰে। ই বন্যপ্ৰাণীত সমগ্ৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰ, প্ৰাকৃতিক সম্পৰ্ক, আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ কৰাত সহায় কৰে।
Ex situ conservation: এই পদ্ধতিত বিপন্ন উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীবোৰক চিৰিয়াখানা, উদ্ভিদ উদ্যান, বীজৰ পাৰ, জিন বেংক আদি নিয়ন্ত্ৰিত স্থানত ৰাখি নিজৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থানৰ বাহিৰত সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হয়। বন্যপ্ৰাণীত জীয়াই থাকিব নোৱাৰা প্ৰজাতিবোৰক বচাবলৈ ই বিশেষ যত্ন আৰু বৈজ্ঞানিক কৌশল প্ৰদান কৰে।
In situ আৰু Ex situ সংৰক্ষণৰ মাজৰ পাৰ্থক্য
| ভিত্তি | In situ সংৰক্ষণ | Ex situ সংৰক্ষণ |
|---|---|---|
| অৰ্থ | উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীক প্ৰাকৃতিক বাসস্থানৰত সংৰক্ষণ কৰা। | উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীক স্বাভাবিক বাসস্থানৰ বাহিৰত সংৰক্ষণ কৰা। |
| উদ্দেশ্য | প্ৰজাতিক প্ৰকৃতি-সহায়ক পৰিবেশসহ সংৰক্ষণ কৰা। | বিপন্ন বা হ্ৰাসমান প্ৰজাতিক নিরাপদ পৰিবেশত সংৰক্ষণ কৰা। |
| উদাহৰণ | জাতীয় উদ্যান, বনাঞ্চল, জীৱবৈচিত্র্য সংৰক্ষণ ক্ষেত্ৰ। | চিৰীয়াখানা, একোৱেৰিয়াম, উদ্যান, Seed bank, Cryopreservation। |
| ব্যয় | সাধাৰণতে কম ব্যয়বহুল। | ব্যয়বহুল, কাৰণ কৃত্ৰিম ব্যৱস্থা প্রয়োজন। |
| জিনগত বৈচিত্র্য | উচ্চ জিনগত বৈচিত্র্য ৰক্ষা হয়। | সীমিত জিনগত বৈচিত্র্য থাকে। |
| অভ্যাস গঠন | প্ৰজাতি স্বাভাৱিকভাৱে পৰিবেশৰ সৈতে মানিয়ে লয়। | প্ৰজাতিৰ স্বাভাৱিক আচৰণ কমি যাব পাৰে। |
| নিয়ন্ত্ৰণ | প্ৰাকৃতিক পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। | সম্পূৰ্ণভাৱে নিয়ন্ত্ৰিত পৰিৱেশ। |
(খ) প্ৰাকৃতিক আৰু মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগ
উত্তৰ:
প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ: এইবোৰ হৈছে কেৱল প্ৰাকৃতিক শক্তি যেনে ভূমিকম্প, বানপানী, ঘূৰ্ণীবতাহ, খৰাং বা আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণৰ ফলত হোৱা ধ্বংসাত্মক পৰিঘটনা। মানুহৰ নিয়ন্ত্ৰণ অবিহনে এইবোৰ ঘটে আৰু প্ৰায়ে হঠাৎ আৰু ব্যাপক ক্ষতিসাধন কৰে।
মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগ: এইবোৰ হৈছে মানুহৰ ভুল, গাফিলতি বা অসুৰক্ষিত কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষতিকাৰক পৰিঘটনা, যেনে উদ্যোগিক দুৰ্ঘটনা, তেল নিৰ্গমন, পাৰমাণৱিক বিস্ফোৰণ, জুই, প্ৰদূষণ। উপযুক্ত সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ দ্বাৰা এই দুৰ্যোগসমূহৰ অধিকাংশই প্ৰতিৰোধ কৰিব পৰা যায়।
প্ৰাকৃতিক আৰু মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগৰ মাজত পাৰ্থক্য
| ভিত্তি | প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ | মানবসৃষ্ট দুৰ্যোগ |
|---|---|---|
| ১. কাৰণ | পৃথিৱী আৰু বায়ুমণ্ডলৰ স্বাভাৱিক প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলস্বৰূপ ঘটে। | মানুহৰ কার্যকলাপ বা প্ৰযুক্তিগত ত্ৰুটিৰ বাবে ঘটে। |
| ২. প্ৰতিৰোধ | প্ৰতিৰোধ কৰা নাযায়, কেৱল প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰিব পাৰে। | যথাযথ পৰিকল্পনা আৰু নিয়ম পালনেৰে প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰে। |
| ৩. উদাহৰণ | ভূমিকম্প, শুনামি, ঘূৰ্ণিঝড়, বানপানী। | অগ্নিকাণ্ড, ৰাসায়নিক লীকেজ, তেল উটি যোৱা, প্ৰদূষণ। |
| ৪. সতর্কীকৰণ | বহু সময়তে পূর্বাভাস নথাকে বা খুব কম সময়ৰ আগতে সতর্কতা পাওয়া যায়। | সাধাৰণতে পূর্বানুমানযোগ্য, কাৰণ মানুহৰ কার্যকলাপে সৃষ্টি কৰে। |
| ৫. প্ৰভাৱ | সাধাৰণতে দ্ৰুতগতিতে বৃহৎ অঞ্চল আৰু বহু লোকক প্ৰভাৱিত কৰে। | প্ৰভাৱৰ তীব্ৰতা মানুহৰ ত্ৰুটি বা ঘটনাৰ গাম্ভীৰ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। |
(গ) বতৰ আৰু জলবায়ু
বতৰঃ বতৰ বুলিলে কোনো বিশেষ ঠাইৰ বায়ুমণ্ডলৰ দৈনন্দিন অৱস্থাক বুজোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উষ্ণতা, বৰষুণ, আৰ্দ্ৰতা, বতাহৰ গতি, সূৰ্যৰ পোহৰৰ হ্ৰস্বম্যাদী পৰিৱৰ্তন যিবোৰ মিনিট বা ঘণ্টাৰ ভিতৰতে সলনি হ’ব পাৰে।
জলবায়ুঃ জলবায়ু হ’ল কোনো ঠাইৰ গড় বতৰৰ অৱস্থা যিটো দীৰ্ঘ সময়ৰ ভিতৰত জুখিব পাৰি, সাধাৰণতে ৩০ বছৰ বা তাতকৈ অধিক। ইয়াত দীৰ্ঘম্যাদী আৰ্হি যেনে গৰম গ্ৰীষ্ম, ঠাণ্ডা শীতকাল, বা বৰষুণৰ বাৰিষা কোনো অঞ্চলত দেখা যায়।
| আধাৰ | বতৰ (Weather) | জলবায়ু (Climate) |
|---|---|---|
| ১. স্থায়িত্বকাল | অলপ সময়ৰ বাবে — কেইঘণ্টা বা কেইদিনমান সময়ৰ পৰিস্থিতি। | দীঘলীয়া সময় — দশকমান সময়ৰ আবহাৱাৰ গড় ৰূপ। |
| ২. পৰিবর্তন | খুব দ্রুত আৰু নিয়মিতভাৱে পৰিবর্তিত হয়। | ধীৰে ধীৰে পৰিবর্তিত হয় আৰু বহু বছৰ একে ধৰণে থাকে। |
| ৩. ক্ষেত্ৰ | এখন মূখ্য শহৰ বা সৰু অঞ্চলৰ বাবে প্ৰযোজ্য। | বৃহৎ অঞ্চল, দেশ বা মহাদেশৰ বাবে প্ৰযোজ্য। |
| ৪. উপাদান | তাপমাত্রা, আর্দ্ৰতা, বৰষুণ, মেঘ, বতাহ। | দীঘলীয়া সময়ৰ গড় তাপমাত্রা, বৰষুণ আৰু অন্যান্য ধ্ৰুৱক। |
| ৫. প্ৰভাৱ | তৎক্ষণাত বায়ুমণ্ডলীয় পৰিস্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। | অক্ষাংশ, উচ্চতা, সমুদ্ৰৰ দূৰত্ব আদি উপাদানৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত। |
(ঘ) নবীকৰণযোগ্য আৰু অনবীকৰণযোগ্য প্ৰাকৃতিক সম্পদ
নবীকৰণযোগ্য সম্পদঃ এইবোৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ যিবোৰক কম সময়ৰ ভিতৰতে প্ৰাকৃতিকভাৱে সলনি বা পুনৰুত্পাদন কৰিব পৰা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে সূৰ্য্যৰ পোহৰ, বতাহ, পানী, আৰু অৰণ্য, যিবোৰ সঠিকভাৱে পৰিচালনা কৰিলে স্থায়ীভাৱে ক্লান্ত নোহোৱাকৈ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
অনবীকৰণযোগ্য সম্পদ: এইবোৰ এনে সম্পদ যিবোৰ সহজে পুনৰ ভৰোৱা নহয় আৰু গঠন হ’বলৈ লাখ লাখ বছৰ লাগে। উদাহৰণস্বৰূপে কয়লা, পেট্ৰলিয়াম, ডিজেল, প্ৰাকৃতিক গেছ, খনিজ পদাৰ্থ। এবাৰ ব্যৱহাৰ হৈ গ’লে সোনকালে সলনি কৰিব নোৱাৰি।
নবীকৰণযোগ্য আৰু অনবীকৰণযোগ্য সম্পদৰ মাজৰ পাৰ্থক্য
| আধাৰ | নবীকৰণযোগ্য সম্পদ | অনবীকৰণযোগ্য সম্পদ |
|---|---|---|
| ১. উপলব্ধতা | স্বাভাৱিকভাৱে পুনৰ্নৱীকৰণ হয় আৰু দীঘলীয়া সময়লৈ ব্যৱহাৰযোগ্য। | সীমিত পৰিমাণত থাকে আৰু শেষ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। |
| ২. গঠন হোৱাৰ সময় | স্বাভাৱিক চক্রৰ মাধ্যমে দ্রুত বা নিয়মিতভাৱে গঠন হয়। | গঠন হ’বলৈ লক্ষ লক্ষ বছৰ সময় লাগে। |
| ৩. পৰিবেশগত প্ৰভাৱ | খুব কম প্ৰদূষণ সৃষ্টি কৰে। | অধিক প্ৰদূষণ আৰু পৰিবেশ ক্ষতি সৃষ্টি কৰে। |
| ৪. উদাহৰণ | সৌৰ শক্তি, বতাহ শক্তি, পানী, বন। | কয়লা, পেট্ৰলিয়াম, ডিজেল, প্ৰাকৃতিক গেছ। |
৪) তলত দিয়া প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ বিশদভাৱে দিয়া (যিকোনো দুটা) (৫×২ = ১০)
(ক) পৰিৱেশ তন্ত্ৰত শক্তিৰ প্ৰবাহৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰ: পৰিৱেশ তন্ত্ৰত শক্তিৰ প্ৰবাহৰ অৰ্থ হ’ল শক্তি কেনেকৈ এটা জীৱৰ পৰা আন এটা জীৱলৈ গতি কৰে। সূৰ্য্যই হৈছে শক্তিৰ মূল উৎস। সেউজীয়া উদ্ভিদে সূৰ্যৰ পোহৰ লৈ সালোক সংশ্লেষণৰ জৰিয়তে খাদ্য তৈয়াৰ কৰে। তৃণভোজী প্ৰাণীয়ে এই উদ্ভিদবোৰ খাই শক্তি লাভ কৰে। তাৰ পিছত মাংসভোজীয়ে তৃণভোজী প্ৰাণী খাই সেই শক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত খাদ্য শৃংখলৰ সৃষ্টি হয়। বহুতো খাদ্য শৃংখলে একেলগে খাদ্যৰ জাল গঠন কৰে। প্ৰতিটো খোজতে তাপ হিচাপে কিছু শক্তি হেৰাই যায়, গতিকে উচ্চ মাত্ৰাই সদায় কম শক্তি পায়। শক্তি কেৱল এটা দিশতহে প্ৰবাহিত হয় — সূৰ্য্যৰ পৰা উদ্ভিদলৈ, তাৰ পিছত জীৱ-জন্তুলৈ আৰু শেষত পচনকাৰীলৈ। শক্তিৰ এই প্ৰবাহে পৰিৱেশ তন্ত্ৰক সুষম আৰু সঠিকভাৱে কাম কৰি ৰখাত সহায় কৰে।
(খ) দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক বিষয় দিয়া আৰু ইয়াৰ প্ৰতিকাৰৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক বিষয় হ’ল দৰিদ্ৰতা আৰু লিংগ বৈষম্য। দৰিদ্ৰতা মানে মানুহৰ হাতত পৰ্যাপ্ত ধন, খাদ্য, শিক্ষা বা স্বাস্থ্যসেৱা নাই। দৰিদ্ৰতা হ্ৰাস কৰিবলৈ চৰকাৰে চাকৰি সৃষ্টি কৰিব পাৰে, দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ দিব পাৰে, বিনামূলীয়া বা কম খৰচী শিক্ষা প্ৰদান কৰিব পাৰে, কল্যাণমূলক আঁচনিৰ জৰিয়তে সহায় আগবঢ়াব পাৰে।
লিংগ বৈষম্যৰ অৰ্থ হ’ল লিংগৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মানুহৰ লগত অন্যায় ব্যৱহাৰ কৰা, সাধাৰণতে মহিলাৰ বিৰুদ্ধে। প্ৰতিকাৰসমূহৰ ভিতৰত আছে শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ ক্ষেত্ৰত সমান সুযোগ দিয়া, মহিলাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা আইন বলবৎ কৰা, সমান দৰমহা নিশ্চিত কৰা, আৰু ক্ষতিকাৰক সামাজিক মনোভাৱ সলনি কৰাৰ বাবে সজাগতা বিয়পোৱা। এই পদক্ষেপসমূহে এখন ন্যায্য আৰু সম সমাজ গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে।
(গ) প্ৰদূষক কি? বায়ু প্ৰদূষণৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ প্ৰদূষক হ’ল যিকোনো ক্ষতিকাৰক পদাৰ্থ যিয়ে পৰিৱেশত প্ৰৱেশ কৰি জীৱ বা প্ৰকৃতিৰ ক্ষতি কৰে।
বায়ু প্ৰদূষণৰ বহু ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱ পৰে। ইয়াৰ ফলত হাঁপানী, কাহ, হাওঁফাওঁৰ সংক্ৰমণ, আনকি হৃদৰোগ আদিৰ দৰে উশাহ-নিশাহৰ সমস্যা হয়। ইয়াৰ ফলত দৃশ্যমানতা হ্ৰাস পোৱাৰ লগতে চহৰবোৰত ধোঁৱাৰ সৃষ্টি হয়। বায়ু প্ৰদূষণে শস্যৰ ক্ষতি কৰে, জীৱ-জন্তুৰ ক্ষতি কৰে, পৰিৱেশৰ প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্যত প্ৰভাৱ পেলায়। ইয়াৰ ফলত এচিড বৰষুণো হ’ব পাৰে, যাৰ ফলত মাটি, জলভাগ, অট্টালিকা, অৰণ্যৰ ক্ষতি হয়। নিৰন্তৰ বায়ু প্ৰদূষণেও জলবায়ু পৰিৱৰ্তনত অৰিহণা যোগায়।
(ঘ) দুৰ্যোগ কি? মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ দুৰ্যোগ হ’ল হঠাৎ হোৱা পৰিঘটনা যিয়ে জীৱন, সম্পত্তি আৰু পৰিৱেশৰ যথেষ্ট ক্ষতিসাধন কৰে। প্ৰাকৃতিক বা মানৱসৃষ্ট হ’ব পাৰে।
ঔদ্যোগিক দুৰ্ঘটনা, ৰাসায়নিক পদাৰ্থ লিক, জুই, তেল নিৰ্গমন, বা পাৰমাণৱিক দুৰ্ঘটনা আদি মানুহৰ কাৰ্য্যকলাপৰ বাবে মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগৰ সৃষ্টি হয়। এই দুৰ্যোগৰ ফলত প্ৰাণ হেৰুৱাই আঘাতপ্ৰাপ্ত হয় আৰু অট্টালিকা আৰু কাৰখানা ধ্বংস হয়। ইয়াৰ উপৰিও বায়ু, পানী আৰু মাটি প্ৰদূষিত কৰি উদ্ভিদ, প্ৰাণী আৰু পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ ক্ষতি কৰে। মানুহে ঘৰ-দুৱাৰ আৰু চাকৰি হেৰুৱাব পাৰে, যাৰ ফলত দীৰ্ঘম্যাদী সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। মানৱসৃষ্ট দুৰ্যোগেও আক্ৰান্ত লোকৰ মাজত ভয়, মানসিক চাপ আৰু মানসিক স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
1 thought on “AHSEC Class 11 Environmental Education Question Paper 2025 (PDF) With Answer”